ความเป็นมาพรรคการเมืองแรกของไทย

Thai politicsthai

การจัดตั้งพรรคการเมืองในประเทศไทยครั้งแรก ถือกำเนิดขึ้นหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง เมื่อปี พ.ศ. 2475 โดยมีการจัดตั้งพรรคการเมืองขึ้นเป็นพรรคแรก เมื่อปี พ.ศ.2488  สำหรับพรรคนั้น คือ ‘พรรคก้าวหน้า’ หลังจากนั้นต่อมาจึงมีพรรคอื่นๆ เกิดขึ้นตามมา เช่น ประชาธิปัตย์ , สหชีพ เป็นต้น หากแต่พรรคการเมืองของไทยที่ถือกำเนิดขึ้นในยุคแรกๆ มิอาจดำเนินกิจกรรมได้อย่างต่อเนื่อง อันเนื่องมาจากการสะดุดของระบอบประชาธิปไตย เพราะถูกยึดอำนาจรัฐด้วยฝีมือของทหารหลายต่อหลายครั้ง  มีการยกเลิกรัฐธรรมนูญ ภายใต้สิทธิเสรีภาพทางการเมือง รวมทั้งยกเลิกกฎหมายพรรคการเมือง แต่ถึงอย่างไรก็ตามการยึดอำนาจของทหารบางครั้ง ก็เปิดโอกาสให้พรรคการเมืองเดิมสามารถอยู่ได้ เช่น พ.ศ. 2490 พรรคประชาธิปัตย์จัดตั้งรัฐบาลเพื่อบริหารประเทศได้ในช่วงระยะเวลาสั้นๆ อีกทั้งในปีพ.ศ. 2520 ทหารเองก็จัดเลือกตั้งขึ้น ซึ่งทำให้เกิดพรรคการเมืองใหม่ๆมากมาย เพิ่มมากขึ้นจากพรรคเก่าแก่ เช่น ประชาธิปัตย์ , กิจสังคม , ชาติไทย โดยพรรคใหม่บางพรรค ก็สามารถคว้าชัยชนะไปได้ เช่น พรรคประชากรไทย , พรรคพลังธรรม , พรรคความหวังใหม่ เป็นต้น

ภายหลังจากบุกเข้ายึดอำนาจของคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติจบลง พ.ศ. 2536 แล้ว ก็มีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขรัฐธรรมนูญรวมทั้งปรับปรุงกฎหมายพรรคการเมืองมาเรื่อยๆ จนกระทั่งมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับ พ.ศ. 2540 โดยเป็นรัฐธรรมนูญที่กำลังใช้กันอยู่ ณ ปัจจุบัน มีกฎหมายพรรคการเมือง รวมทั้งกฎหมายที่ใช้ประกอบรัฐธรรมนูญตามมาอีกหลายฉบับ โดยมีส่วนทำให้พรรคการเมืองสามารถพัฒนาตนเองพร้อมปรับปรุงให้มีคุณภาพขึ้น ส่งผลให้พรรคการเมืองของประเทศไทย มีโอกาสจัดตั้งรัฐบาลอย่างต่อเนื่องเสมอมา ตลอดจนเข้าไปบทบาททางการเมืองทั้งในระดับประเทศและระดับท้องถิ่น

‘พรรคก้าวหน้า’ คือ พรรคการเมืองแรกของราชอาณาจักรไทย ที่ก่อตั้งขึ้นมาภายใต้รัฐธรรมนูญประจำปี พ. 2489 อันมอบสิทธิ-เสรีภาพตั้งพรรคการเมือง โดยตอนนั้นยังไม่ได้มีการตั้งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ เรื่องพรรคการเมืองแต่อย่างใด จึงทำให้ยังไม่ได้เป็นพรรคการเมืองที่จดทะเบียนอย่างถูกต้องตามหลัก แต่ถึงกระนั้นก็มีรัฐธรรมนูญออกมารับรอง ส่วนหัวหน้าคนแรกของประวัติศาสตร์ไทย คือ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ร่วมด้วยสมาชิกผู้มากความสำคัญ เช่น ดร.โชติ คุ้มพันธ์, นายสอ เศรษฐบุตร, พระยาสุรพันธุ์เสนี , นายบุญเท่ง ทองสวัสดิ์ ม.ร.ว.นิมิตร, นาย มงคล นวรัตน , นายสุวิชช พันธเศรษฐ เป็น บุคคลเหล่านี้เป็นกลุ่มที่มีความคิดเห็น ตลอดจนแนวทางดำเนินงาน ตรงข้ามกับคณะราษฎรหลายข้อ โดยหลายคนได้เป็นอดีตสมาชิกของกบฏบวรเดช เลยถูกจับกุมเข้าคุก ต่อมาเมื่อพ้นโทษ จึงได้ร่วมกันก่อตั้งพรรคขึ้น และในปี พ.ศ. 2489 พรรคประชาธิปัตย์ถือกำเนิดขึ้นมา ทำให้พรรคก้าวหน้าจึงยุบเพื่อเข้ารวมเป็นพรรคเดียวกัน